Opis problema, primjeri:

Lokalna zajednica (opština Srbac) usvojila je LAP (lokalni akcioni plan razvoja) kroz LIFE LICENCE projekat EU za treće zemlje i tako postavila nove prioritete razvoja grada i opštine za budući period. Da bi nauka, struka i istraživački rad adekvatno pratili ovaj proces puno se očekivalo od saradnje sa Prirodno-matematičkim Fakultetom Univerziteta u Banjaluci. S jedne strane, lokalna zajednica je usvojila nove pristupe razvoju i planiranju, a prirodno-matematički Fakultet dobio velike institucionalne mogućnosti za razvoj istraživanja i novih projekata. Tako su 1998. godine na Bardaci (koja je osnova EU LIFE LICENCE projekta i najvece prirodno staniste ptica i riba na ovim prostorima, samo 15-ak kilometara od Srpca, oaza prirode) uz pomoć Vlade RS i Vlade Italije (u iznosu od preko 200.000 KM) i zemljištu od 16.690 metara kvadratnih (koje je PMF-u poklonila Opština Srbac u ove svrhe i zajedničko dobro) izgrađene 2 istraživačke bazne stanice sa kompletnom infrastrukturom koje mogu udomiti preko 30 istraživača.

Međutim, savjet PMF-a donio je odluku o prodaji ta dva objekta površine 165 kvadratnih metara (zgrade sa kompletnom infrastrukturom namijenjene su unapređenju nastave na PMF-u kroz istraživanje biostaništa Bardače, razvoju međunarodnog naučno-istraživačkog rada, i samim tim u direktnoj su vezi sa usvojenim mjerama i planovima lokalne zajednice kroz LIFE LICENCE projekt, jer su prioriteti isti) i raspisao tender za prodaju tih terenskih baza za 279.193.00 KM,

Stanovnici Srpca i okolnih mjesta banjalučke regije, a pogotovo mladi i studenti, bili su jako zainteresovani za ovaj projekat i puno su očekivali od razvoja ovog i sličnih programa koji imaju za cilj s jedne strane razvoj lokalnih zajednica i njihovih resursa, a s druge strane direktno otvaraju vrata unapređenju obrazovnog procesa i pomažu reformi upravo onih segmenata visokog obrazovanja koji su identifikovani kao najkritičniji (razvoj naučno-istraživačkog rada, mobilnost studenata i profesora, rad na terenu/praktična nastava, itd.). Sada građani, mladi i studenti strahuju da će objekti biti prodani i iskorišteni u svrhe koje nemaju puno veze sa naučno-istraživačkim radom i održivim razvojem.

S jedne strane, poznavajući veoma tešku situaciju i uslove u kojima se nalazi visoko obrazovanje naučni radnici i institucije obrazovanja kukaju kako nemaju dovoljno sredstava koja se ulažu u razvoj visokog obrazovanja, naučno-istraživački rad, kako nema implementacije Bolonjskog procesa, I sl, a sdruge strane kada se stvore I lokalni I institucionalni uslovi I pretpostavke za tako nešto, dolazi do apsurdnih odluka najodgovornijih u visokom obrazovanju, tako da građanima, a pogotovo mladima i studentima koji prate ove procese tek sad ništa nije jasno.

U našem društvu se susrećemo sa veoma specifičnom situacijom u kojoj jedna postkomunistička zajednica nakon surovog rata pokušava da pređe u demokratsku zemlju sa tržišnom ekonomijom. Ovaj problem čini se neuporedivo većim u odnosu na probleme sa kojima se susreću mladi u drugim Evropskim zemljama. Posljedice rata nisu samo fizičko razaranje i gubitak ljudskih života, već i socijalna destrukcija, te gotovo potpuna nemogućnost ponovnog uspostavljanja normalnog života i društvenih procesa u oblasti obrazovanja i rada. U takvom okruženju mladi se osjećaju marginalizovani u društvu. Marginalizacija mladog čovjeka vodi u depresiju, pasivnost i najčešće ka porocima, što pokazuju i istraživanja. U jednom okruženju korupcije, kriminala i bezvlašća, mladom čovjeku kojem nedostaje više učešća u građanskom društvu, političkom i javnom djelovanju, omladinskim i sportskim klubovima, sekcijama i udruženjima mladih, ne preostaje puno izbora, pa ne čudi podatak istraživanja agencije Prizma koja pokazuje da 62% mladih želi da napusti zemlju ako mu se ukaže prilika za to. Ipak, ne čini se da ovaj problem nailazi na interes vlasti koje još nisu razvile adekvatnu politiku i strategiju za mlade, a istovremeno slabi značaj međunarodnih organizacija koje su se ozbiljnije počele baviti problematikom mladih tek sredinom 1999.godine. Danas mladi ne smiju biti zaboravljeni i prepušteni slučaju, problemi se moraju rješavati i mladi moraju osjetiti da mogu slobodno i ravnopravno učestvovati u razvoju društva. Javnost mora saznati da veliki broj mladih nije sretan da bi ostao ovdje i pomogao da se ponovo izgradi zemlja i uspostavi normalan sistem društvenih vrijednosti. Mladi su u jednostavnoj poziciji da pomognu u prilazu ka većoj stabilnosti i prosperitetu, ako im se za to pruži prilika. Oni imaju prednost nad starijim generacijama, jer nisu opterećeni negativnim predrasudama i stereotipima prema kulturi, identitetu i različitostima ljudi po svim osnovama. Breme starijih generacija leži u potrebi zaštite identiteta što proizvodi mržnju i diskriminaciju u odnosima među građanima. Sa druge strane mladi su odrasli u klimi pluralistickog i urbanog društva i imaju više razumijevanja jedni prema drugima. Ako se mladima da više odgovornosti i značajnije mjesto u društvu, sigurno će doći do brže integracije u Evropu i značajnijeg napredka za sve građane RS, cijele BiH i regiona. Međutim, mladima trebaju novi pristupi i metodologija rada, uvođenje novih standarda obrazovanja i poslovanja, odnosa i kulturnog napretka, razvoja povjerenja i tolerancije. Neophodnost je uvođenje nacionalnih standarda za društvo i vladu, kako bi kompletan odnos vladinog, nevladinog i profitnog sektora dobio sasvim nove dimenzije, gdje bi se uočili slični ili isti interesi koji ce dovesti do unapređenja odnosa u društvu i realnije slike potreba, mogućnosti i razvojnih kapaciteta na kojima bi se razvijala poslovna i politička strategija u savremenim uslovima obrazovanja, privređivanja, rada i razvoja i gdje bi se stvorili uslovi samostalnog i nezavisnog sistema odlučivanja o budućnosti svih građana RS, cijele BiH i regiona.

Samo jedni od ekoloskih problema: Uzimajući u obzir Opština je svrstana u razvijene gdje joj nije mjesto, lokalna uprava je u prethodnom periodu preuzela odgovornost organizovanja samorazvoja na lokalnom nivou što nije u mogućnosti bez pomoći partnera. Osnovni resursi na koje Opština može da računa su teritorija i ljudi. U poslije ratnom periodu, zbog nestručno vođene interesne politike lokalne zajednice, došlo je do potpunog privrednog i društvenog kolapsa, što je uzrokovalo i ozbiljne probleme u očuvanju i unapređenju životne sredine. Primjer je samo deponija smeća naše lokalne zajednice, 1 km od grada na desnoj obali rijeke Save tj. na drzavnoj granici BiH i Rep. Hrvatske. Tip deponije je ravna površina obalskog dijela rijeke veličine 10 hektara ničim ograđene površine. Dio smeća se spaljuje na otvorenom prostoru i otrovni gasovi odlaze slobodno u vazduh. Dio smeća slobodno trune i zagađuje obalno i priobalno područje, dok dio pada u rijeku Savu i ugrožava floru i faunu šire zajednice. To nije jedina deponija, svud okolo su divlje deponije smeća. Rješavanjem ovog prioritetnog problema stvarali bi se uslovi za dalji razvoj proizvodnje zdrave hrane i ekološkog turizma, što su jedini mogući potencijali za razvoj lokalne i šire regionalne zajednice u kojoj živimo.

Smeće – kočnica eko razvoja

Smeće – izvor zaraze

Smeće - potencijalni kapital

Rijeke: Izdavanjem prevelikog broja dozvola privatnim preduzećima za iskorištavanje i eksploataciju šljunka i pijeska iz rijeka Vrbas i Sava došlo je do ozbiljnog ugrožavanja prirodnog staništa riba i ptica tog prostora, kao i pravljenja vještačkih odliva koje sad ostavljaju velike posledice tj. uzrokuju neprirodan smjer tokova rijeka što svake godine uzrokuje veliki broj poplava za stanovnike priobalnih područja, koji prije toga nisu imali probleme takve vrste. Uz to se veže onečiscenje rijeka i obalnog područja u vidu gubitaka ulja i maziva iz radnih mašina koje se direktno izlivaju u rijeke. Stalna buka i neadekvatan rad mašina, takođe remeti floru i faunu.

Šume: Šume su suočene sa višestrukim problemima. Drvo se koristi kao osnovni ogrijevni materijal i to neplanskom sječom i stalnom eksploatacijom, a bez stalnog pošumljavanja i obnavljanja šumskog područja. Ovaj problem još nije alarmantan, ali ako se odmah ne zaustavi ovakav trend, vrlo brzo će ovo postati ogoljeno područje, iako obiluje prirodnom i zdravom šumom koja nam daje izvor života i pruža višestruke mogućnosti razvoja.

S druge strane, samo 15-ak km od grada nalazi se BARDACA, najveci prirodni rezervat ptica na ovim podrucjima, i dragulj srbacke Opstine. Bardacu je potrebno prirodno zastititi i na osnovu resursa koje pruza graditi strategiju razvoja cijele opstine, ali i regije.